I. Giriş ;
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 29. maddesinde vergi indiriminin kuralları detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Buna göre bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi işlemlerinden yani hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde aradaki fark iade edilmez, sonraki döneme devrolur. Ancak Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51’i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan (5615 Sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 04.04.2007) işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir. (5838 sayılı kanunun 12. maddesiyle değişen ibare)Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edilir. Bakanlar Kurulu, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla, iade hakkını kısmen veya tamamen ya da amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere kaldırmaya; Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

II. Konu İle İlgili Yasal Düzenlemeler
İade uygulamasına ilişkin usul ve esaslar 2006 ve izleyen yıllarda gerçekleştirilecek indirimli orana tabi işlemler için geçerli olmak üzere, 3065 Katma Değer Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği ile belirlenmiştir.

3065 sayılı kanunun 28. Maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca vergi oranları indirilen teslim ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarlarının, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen sınırı aşan kısmı, KDV Genel Uygulama tebliğinin (III/B -3.2.2.) bölümünde belirtilen borçlara yılı içinde vergilendirme dönemleri itibarıyla mahsuben, izleyen yıl içerisinde talep edilmesi kaydıyla nakden yada söz konusu borçlara mahsuben iade edilebilir.

III. İade Uygulamasının Kapsamı
Bir hesap dönemi içerisinde % 1 ve % 8 oranları ile mal ve hizmet tesliminde bulunan mükelleflerin, bu işlemlerine ilişkin olarak satın aldıkları mal ve hizmetlere amortismana tabi iktisadi kıymetlere, genel giderlere ödedikleri ve o yıl boyunca indirme imkanı bulamadıkları KDV bu iade kapsamına girmektedir. İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili olsa dahi, yıl içerisinde satışı gerçekleştirilmeyen yahut hizmeti gerçekleşmemiş işlemlere ilişkin satın alınan mal ve hizmetlere ödenen KDV bu kapsama dahil edilmeyecektir.

KDV Kanunu’nun 28. maddesinde KDV oranı, vergiye tabi her bir işlem için %10 olarak belirlenmiş olup, ayrıca Bakanlar Kuruluna bu oranı,

  • dört katına kadar artırma,
  • % 1’e kadar indirme,
  • bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası için farklı vergi oranları tespit etme yetkisi verilmiştir.

Kanundan kaynaklanan bu yetkiye istinaden Bakanlar Kurulu muhtelif tarihli Resmi Gazetelerde yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararnameler ile indirimli oranda vergiye tabi mal ve hizmetleri (I) ve (II) sayılı listeler halinde belirlemiştir.

İndirimli orana tabi işlemlerden; katma değer vergisinin konusuna girmeyenler KDV beyannamesine dahil edilmeyecek,

  • kısmi istisna kapsamına giren dolayısıyla yüklenilen vergilerin indirim ve iadesi söz konusu olmadığından, yüklenilen bu vergiler işin mahiyetine göre gider, maliyet veya kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacak.
  • Tam istisna kapsamına girenler dolayısıyla (ihraç kayıtlı teslimler ) dahil yüklenilen vergilerden indirim yoluyla telafi edilemeyenler ise ilgili işleme ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde iade edilecektir.

IV. İade Şartları
İndirimli orana tabi işlemlerde iade edilecek verginin alt sınırına ilişkin olarak 6/5/2006 tarihli ve 26160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2006/10379 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinin birinci fıkrasında bu tutar 10.000 YTL olarak belirlenmiş, ikinci fıkrasında ise “2007 ve izleyen takvim yılları için bu sınır, bir önceki yıldaki tutarın, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamada, 50 YTL ve daha düşük tutarlar dikkate alınmaz, 50 YTL’den fazla olan tutarlar ise 100 YTL’nin en yakın katına yükseltilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, indirimli orana tabi işlemlerden doğan katma değer vergisi iade taleplerinde, bu işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi tutarının iade yapılamayacak kısmı ile ilgili 2016 yılında geçerli olan 20.600 TL tutarındaki sınır, 2017/9759 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile düşürülerek 2017 yılında yapılacak 2016 yılı iade sınırı 10.000,00 TL olarak uygulanacaktır.

III. Sonuç
Sonuç olarak 2017 / 9759 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2016 yılı içerisinde %18 KDV oranına tabi mal ve hizmet satın alan ve %8 veya daha düşük oranlarda mal ve hizmet teslimi gerçekleştiren mükellefler 2017 yılı içerisinde 2016 yılında yapmış oldukları mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan Katma Değer Vergisini 10.000,00 TL sınırını geçtiği tutarı nakden veya mahsuben iade alabileceklerdir.

Makale:

Hasan SARIBAŞYMM  E.Vergi Müfettişihasansaribas@hotmail.comhsaribas@consulta.com.tr
Hakan AKKAYAS.M. Mali Müşavirhkn.akkaya@hotmail.comhakkaya@consulta.com.tr